Tring! - Verken de Veluwe

Home

Lifestyle

Reisverslagen

Verken de Veluwe

De Veluwe biedt verschillende mooie routes door bossen en heidegebieden. Een goede startplaats is Nunspeet. Vanuit deze stad aan het spoor zijn ook fietstochten te maken naar de polders aan de overkant van het Veluwemeer. Wij kozen voor de 35 kilometer lange Oud en Nieuw Land route, met name omdat deze het prachtige stadje Elburg aandoet.

Elburg is oud, heel oud zelfs. Romeinen zouden deze locatie hebben gekozen om er hun legerkamp op te slaan, zo wordt op basis van gevonden aardewerkscherven beweerd. In schriftelijke bronnen wordt de naam Doornspijk, zoals Elburg ooit heette, al genoemd in 796 na Christus. Over wat er uiteindelijk toe heeft geleid dat dit deel van Doornspijk Elburg is gaan heten, is jammer genoeg niets definitiefs bekend. Hoe dan ook, wij zijn benieuwd hoe dit oude plaatsje er tegenwoordig uitziet.

Beneden de zeespiegel

We stappen op de fiets bij de VVV van Nunspeet en zetten koers naar de camping Polsmaten aan het Nuldernauw. Van daaruit gaan we met het fietspontje in een half uur van het oude naar het nieuwe land. Varend verlaten we Gelderland om weer fiets op vaste bodem te zetten in de jongste veluwe2

provincie van Nederland, Flevoland. Flevoland ligt in de Flevopolder en bestaat uit Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De polder werd tussen 1950 en 1968 droogggelegd en was daarmee het laatste onderdeel van de Zuiderzeewerken. Buitenlanders vinden het maar een eng idee dat het ingepolderde land beneden de zeespiegel ligt en bij een zeeoverstroming volledig zou onderlopen. Nederlanders staan daar echter nauwelijks nog bij stil. Ook wij niet, wanneer we over het strakke fietspad langs het Veluwemeer gaan. Daarvoor worden we te veel in beslag genomen door het prachtige uitzicht over het water, met een druk heen en weer varen van zeilboten, motorjachten en sloepen. Niet alleen op het water is het druk. Ook op het fietspad worden we regelmatig ingehaald door mensen die meer haast hebben dan wij. Wij trekken ons niets van hen aan en fietsen rustig verder, een beetje tegen de wind in maar met het gezicht in de zon. Even overwegen we een poosje op één van de strandjes te pauzeren, maar de donkere lucht achter ons weerhoudt ons daarvan. We fietsen door en zetten koers naar Elburg, waarvan we de kerktoren al snel rechts aan de overkant van het meer zien liggen.

Van visserij naar toerisme

Elburg heeft een bijzondere vorm die alles te maken heeft met een stadsherziening, daterend uit de periode 1392 - 1396. Het was Hertog Willem I die opdracht gaf tot deze ambitieuze stadsverandering, die Elburg een bijzondere vorm moest geven veluwe4

. Het resulteerde in een rechthoekig stadje met rechte straten en rechte stegen. De maten van dit ‘nieuwe’ Elburg waren 370 bij 240 meter. Om de reconstructie te kunnen bekostigen, moet Elburg in die tijd heel welvarend zijn geweest. Deze welvaart kwam voort uit de handel, landbouw en visserij. Tot het moment waarop de Zuiderzee door de Afsluitdijk werd afgesloten en het IJsselmeer werd, vond er hier veel visserij plaats. Vanuit Elburg werd niet alleen op de Zuiderzee maar ook op de Noordzee gevist. Deze belangrijke bron van inkomsten nam na de inpoldering af, omdat veel vissoorten door het overgaan van zout naar zoet water verdwenen. Er werd nog wel intensief op paling gevist, maar tegenwoordig is ook de palingvangst drastisch afgenomen. Vandaag de dag is het dan ook vooral het toerisme dat voor de belangrijke duit in de kas zorgt. Wij gaan de stadsgracht over en fietsen onder de poort door. We zouden natuurlijk de route kunnen aanhouden, maar kiezen ervoor om door de mooie straatjes te rijden. Al snel genieten we van de fraaie geveltjes, die allemaal verschillend zijn, en van prachtige uit- en doorkijkjes. Af en toe vangen we tussen de huizen een glimp op van een verscholen hofje. Opvallend zijn ook de witte en zwarte steentjes waarmee de trottoirs zijn belegd. Als we goed kijken, zien we dat ze figuren vormen die voor verschillende beroepen lijken te staan. Mogelijk horen deze bij de mensen die destijds in de huizen aan het stoepje woonden. Als we zijn uitgekeken, verlaten we de oude kern van Elburg en vervolgen we onze route die ons nu naar Hoge Enk leidt.

Hoger lager

Het huidige Hoge Enk ziet er meer uit als een buurtschap dan als een oud dorp. Toch dateert het uit 1313. Toen heette het Zudendorp. Dit bestond uit een laag gelegen deel genaamd de Ozen, en het hoger gelegen de Enk. De Huisdijk die we moeten oversteken, heette ooit Oesdijk en vormde toen de scheiding tussen de Ozen en de Enk. We komen op de Vaerbekerweg, genoemd naar de Vaerbeek, die op kaarten van ruim een eeuw geleden 250 meter ten zuidoosten lag van de weg waar wij nu op fietsen. We vervolgen onze route tussen de landerijen en boerderijen, met één oog op de dreigend lucht boven ons. Uiteindelijk komen we in het Zandenbos uit. Het aardige van dit bos is zijn grote verscheidenheid: loofbomen worden er afgewisseld met naaldbomen en er zijn stuifduinen en heidevelden.

Fijne kuil

Aan de andere kant van de snelweg ligt de Zandenplas. Eigenlijk is dit bosbad niet meer dan een grote kuil die is ontstaan door de aanleg van de A28. Om deze snelweg te kunnen ophogen, was zand nodig dat hier werd afgegraven. De kuil vulde zich in de loop der tijd met regenwater en zie daar: er ontstond een recreatieplas. Zodra het weer het toelaat, komen er gezinnen van heinde en ver naar dit zwemwater om er een dagje in de buitenlucht door te brengen. Gezellig picknickend aan de kant en zwemmend in het koele water. Wij fietsen echter door naar het startpunt van onze route en zijn net op tijd bij de auto voor de bui losbarst... Ach, zo wordt de Zandenplas weer wat bijgevuld!