Ze zijn ook in de Achterhoek te vinden, de ‘opgeleukte’ boerderijen die weinig meer te maken hebben met het platteland. Maar de fietsroute tussen de  Achterhoekse stad Doetinchem en het dorpje Zelhem laat nog het échte boerenleven zien. Daar zijn boerderijen nog kleine woonhuizen met enorme veeschuren, zonder siertuinen maar gewoon met boerenkool voor de deur. We gingen een keertje fiets’n in plaats van fietsen.
In vroeger tijden hadden de mensen in deze streek, in het oosten van het land schurkend tegen de Duitse grens, veelal kleine gemengde boerenbedrijven: wat akkers voor de landbouw, en een weiland en stallen voor het vee. Het leverde een prachtig landschap op, maar een gezinsinkomen verdienen met zo’n boerderij werd steeds moeilijker. Op zoek naar nieuwe bronnen van inkomsten zijn in dit Achterhoekse platteland veel leuke initiatieven ontstaan voor toeristen: overnachten op de boerderij, tochten op een ezeltje, routes langs wijngaarden en niet te vergeten veel, heel veel fietsroutes. Deze bieden een uitgelezen mogelijkheid om dit onverwachte stukje Nederland te ontdekken.
Ommetje
Rondom plaatsen in de Achterhoek zijn ‘Ommetjes’ uitgezet: korte tochten door het buitengebied van steden en dorpen. De routes overlappen elkaar deels zodat heel makkelijk van de ene op de andere tocht kan worden overgestapt. Wij kiezen voor het Lokaal Ommetje Doetinchem-Noord, een fietstocht van twintig kilometer. Deze start in het hart van Doetinchem, bij de Walmolen langs de Oude IJssel, waar de plaatselijke VVV haar onderkomen heeft. Ondanks het geringe aantal inwoners van 56.000 voelt Doetinchem aan als een stad. Omdat op het omringende platteland enkel dorpen en buurtschappen zijn te vinden, heeft Doetinchem namelijk de functie van ‘hoofdstad van de Achterhoek’ gekregen. Die centrumfunctie is de afgelopen tien jaar echt tot bloei gekomen en de stad heeft veel up-to-date voorzieningen: scholen, bioscopen, een ziekenhuis, verschillende straten met horeca en een ruim winkelaanbod dat zelfs mensen uit Arnhem trekt. Ja, Doetinchem is een stad. Maar gelukkig wel een met het platteland op zeer korte afstand.
 Overalls
Direct nadat we Doetinchem achter ons hebben gelaten, rijden we misschien wel het mooiste gedeelte van de twintig kilometer: Het Broek. Slingerende beekjes snijden door weilanden met hier en daar een boerderijtje, rijen knotwilgen omzomen verstilde zandweggetjes. Het is dat we op de fiets zitten, anders zouden we ieder kronkelend paadje aflopen dat links en rechts van de weg opduikt. Om waarschijnlijk aan het eind weer zo’n fraai boerenhuis te vinden, met boomgaard en beukenhaag en een rij blauwe overalls aan de waslijn. Wat opvalt tijdens het fietsen, is de enorme hoeveelheid paarden in dit stukje Nederland. Bijna ieder huis heeft wel een paardenbak waar getraind kan worden, en een weiland met een stuk of vier paarden en pony’s. Onderweg komen we niet veel fietsers tegen maar wel verschillende ruiters en amazones. Niet voor niets worden in het nabijgelegen dorp Zelhem de Achterhoekse Paardendagen gehouden, een driedaags evenement dat jaarlijks met Pinksteren tienduizenden liefhebbers van de paardensport weet te trekken.
Kerkuilen
We passeren een ganzenfarm en een boerderij die de koeien heeft ingeruild voor lama’s. De route gaat over rustige, verharde wegen maar soms ook een paar honderd meter over een zandweg. De ene keer loopt er een verhard fietspad langs, een andere keer moet je gewoon in het karrenspoor fietsen. Het zijn idyllische weggetjes met links en rechts knotwilgen, een kenmerk van het coulisselandschap. Dit halfopen landschap, typerend voor de Achterhoek, geeft het land een besloten karakter. Het komt slechts op enkele plaatsen in Nederland voor en wordt zo genoemd omdat het door de beplanting en bebouwing het karakter van een toneel met coulissen heeft gekregen. Zo komen we tijdens de route kleine percelen weiland of akkerbouw tegen, omzoomd door bomen en houtwallen. Tijdens een fietstocht door het coulissenlandschap zie je landschapselementen verdwijnen en even later weer verschijnen. Er is altijd wel wat te ontdekken. Wie goed kijkt, zal geregeld een roofvogel op een paaltje zien zitten. Juist dit kleinschalige landschap is de ideaal leefgebied voor deze vliegende rovers. De bewoners van Het Broek koesteren hun aanwezigheid. Let maar eens op de kasten die her en der aan woningen en schuren zijn bevestigd. Deze zijn bedoeld voor kerkuilen, die jaren geleden hun nestplekken kwijtraakten. Door de oprukkende bebouwing kwamen de kerktorens namelijk te ver van hun jaaggebied te liggen. Nu telt een speciale kerkuilengroep in dit gebied ieder jaar weer meer kerkuilen in de nestkasten.
´t Höfkenbrok
Midden in het rustige gebied dat de ecologische verbindingszone vormt tussen de Slangenburg en de Kruisbergse bossen, is aan de voorzijde van een boerenhuis de oude boomgaard in ere hersteld. Sinds mei 2004 is hier een theetuin gevestigd, ’t Höfken. Verschillende fietsroutes, waaronder dit beschreven Ommetje, leiden langs de theetuin. Fietsers, wandelaars en andere voorbijgangers kunnen hier even relaxen. 't Höfken biedt koffie, thee en frisdrank met zelfgebakken appeltaart, kruidkoek, chocoladecake en ’t Höfkenbrok. Vanuit boomgaard of tuin is het genieten van het landelijke uitzicht, de rust en de gemoedelijke sfeer. Een uitstekende aanlegplek, ongeveer op de helft van de route.
Kasteel De Slangenburg
Na het kleinschalige landschap van Het Broek is kasteel De Slangenburg een imposante verschijning. Het kasteel staat midden in de lommerrijke bossen van het gelijknamige landgoed. De Slangenburg is het gastenhuis van de Benedictijner abdij St. Willibrord, die op twintig minuten loopafstand ligt. Het kasteel is van dichtbij te bewonderen maar niet te bezoeken. Logeren kun je er wel, maar niet zonder meer. Alleen mensen die een tijdje in rust willen doorbrengen en zich willen aanpassen aan de regels van het ‘huis’, kunnen hier een kamer huren. Zo heeft de schrijfster Renate Dorrestein hier een boek geschreven, evenals Maarten ’t Hart. Het is een huis voor bezinning en ontmoeting, zeggen de monniken, die de dagelijkse leiding overigens hebben overgedragen aan leken. Het kasteel en het landgoed dateren uit de middeleeuwen. Twee beekjes, de Beneden Slinge en de Bielheimerbeek, maken het prachtige plaatje af. Uniek aan De Slangenburg is dat het landgoed sinds de aanleg in de zeventiende eeuw nauwelijks is veranderd. De bewegwijzerde wandeling langs de abdij is een aanrader.
Stof
Na het klapstuk, dat het kasteel zeker is, stuurt de fietstocht ons weer langzaam richting stad. Het net aangelegde fietspad naar Doetinchem fietst gemakkelijker dan de zandpaden alhoewel ook die, zelfs in de wintertijd, goed begaanbaar zijn. In de zomer kunnen die zandpaden overigens nogal wat stof veroorzaken, zo valt te lezen op de borden die automobilisten om die reden vragen langzaam te rijden. Wij raden iedereen echter aan de auto gewoon te laten staan en dit unieke stukje Nederland op de fiets te verkennen. Ook uit respect voor die waslijn met wapperende overalls.
Voor meer informatie en tips:
VVV Doetinchem Tel. 0314-323355
www.vvvdoetinchem.nl |
Lifestyle 
